U hebt een vraag

Klik hier
Print

Wet cliëntenrechten zorg (Wcz)

De Wet cliëntenrechten zorg (Wcz) is een wetsvoorstel om de rechtspositie van de cliënt te versterken. In de wet wordt het recht op goede zorg vastgelegd en wordt geregeld dat cliënten kunnen meepraten over de inrichting en uitvoering van de zorg.
In 2008 het kabinet het programma 'Zeven rechten voor de cliënt in de zorg: investeren in de zorgrelatie' opgesteld. Dat is gebeurd in nauw overleg met cliënten, zorgaanbieders en verzekeraars. Op basis van dit programma is het wetsvoorstel Wet cliëntenrechten zorg (Wcz) geschreven. De inwerkingtreding van de Wcz is afhankelijk van goedkeuring door achtereenvolgens de Tweede en Eerste Kamer.

Doel
Met de Wcz wil het kabinet de individuele en collectieve rechtspositie van de cliënt versterken en verduidelijken. De wet geeft cliënten recht op goede zorg, niet alleen bij de individuele geneeskundige behandeling maar in alle relaties tussen cliënten en zorgaanbieders in de gehele keten van zorg. De cliënt kan straks gemakkelijker kiezen voor de zorgaanbieder die bij hem en zijn zorgvraag past. En wie niet tevreden is, kan daarover eenvoudiger en effectiever een klacht indienen.
De Wcz regelt niet alleen de rechten en plichten van de cliënt, maar ook de verantwoordelijkheden van zorgaanbieders voor de kwaliteit van zorg. Door de regels over de relatie tussen zorgaanbieder en cliënt op te nemen in één wettelijke regeling, zijn de rechten en plichten van beide partijen beter op elkaar afgestemd.

De cliënt centraal
De basis voor goede zorg is de vertrouwensband tussen cliënt en zorgaanbieder. Uitgaande van wederzijds vertrouwen kan de zorgaanbieder alle relevante vragen stellen aan de cliënt en met hem de mogelijkheden voor de zorgverlening doornemen. De cliënt moet er in die vertrouwensrelatie op kunnen rekenen dat de zorg goed is en dat zijn rechten door de zorgaanbieder gerespecteerd worden.
De cliënt moet op zijn beurt de zorgaanbieder in staat stellen goede zorg te verlenen. De zorgaanbieder mag van cliënten verwachten dat zij meewerken aan de behandeling, verpleging en verzorging.

Inhoud

  • Recht op goede zorg
    ‘Goede zorg’ is zorg van goed niveau, die in ieder geval tijdig, veilig, doeltreffend, doelmatig en cliëntgericht is. De zorg moet zijn afgestemd op de reële behoefte van de cliënt en moet voldoen aan professionele standaarden, vastgelegd in richtlijnen. De Wcz verplicht zorgaanbieders daarom tot onderlinge afstemming en coördinatie.
  • Recht op keuze-informatie
    Om te kunnen kiezen uit de beschikbare zorgaanbieders, moet de cliënt goede informatie hebben over de inhoud, kwaliteit en prijs van de zorg. Deze informatie maakt voor de cliënt ook de vergelijking van de prestaties van zorgaanbieders mogelijk.
  • Recht op informatie, toestemming, dossiervorming en bescherming van de persoonlijke levenssfeer
    De cliënt moet een goed beeld hebben van zijn gezondheidstoestand en behandelmogelijkheden, zodat hij daarover verantwoorde beslissingen kan nemen en keuzes kan maken. De informatie van de zorgaanbieder moet duidelijk zijn en afgestemd op het bevattingsvermogen van de cliënt. Bij ingrijpende verrichtingen moet de hulpverlener controleren of de cliënt de informatie heeft begrepen.
    Goede zorgverlening vraagt van de zorgaanbieder dat hij bijhoudt wat er met de cliënt is besproken en welke behandeling er is gegeven. De Wcz geeft de cliënt dan ook het recht op een dossier – en dus een verplichting voor de zorgaanbieder om dit aan te leggen. De cliënt heeft recht op inzage en op een afschrift van zijn dossier.
  • Recht op een effectieve, laagdrempelige klachten- en geschillenregeling
    Het behandelen van klachten levert daarnaast nuttige signalen op voor kwaliteitsverbetering in de zorg. De Wcz beoogt dat klachten zoveel mogelijk worden opgelost waar ze zijn ontstaan, dus bij de zorgaanbieder. In sommige gevallen zal echter behoefte bestaan om het oordeel van een onafhankelijke ‘derde’ in te roepen. De Wcz verplicht zorgaanbieders zich aan te sluiten bij een geschilleninstantie die uitspraak doet in de vorm van een advies dat voor beide partijen bindend is. Daartegen is geen hoger beroep mogelijk.
  • Recht op medezeggenschap
    Cliënten moeten zo veel mogelijk zelf de regie over het eigen leven kunnen voeren, of het nu gaat om de inkoop van het broodbeleg of strategische beslissingen op het gebied van huisvesting. Om die reden is medezeggenschap in de zorg wettelijk vastgelegd. De huidige Wet medezeggenschap cliënten zorginstellingen (WMCZ) wordt ingetrokken en vervangen door regelingen in de Wcz.
    De verplichting tot het regelen van de medezeggenschap geldt niet voor alle zorgaanbieders, maar uitsluitend voor instellingen die intramurale of extramurale AWBZ-zorg of andere intramurale zorg leveren. De zorgaanbieder dient een schriftelijke regeling rond medezeggenschap te treffen en in ieder geval één cliëntenraad in te stellen. In de wet is een lijst opgenomen van de onderwerpen waarvoor de cliëntenraad bij besluitvorming om advies moet worden gevraagd. Bij besluiten over onderwerpen die nauw raken aan de dagelijkse leefomgeving van cliënten heeft de cliëntenraad instemmingsrecht. De zorgaanbieder moet de cliëntenraad alle middelen ter beschikking stellen die redelijkerwijze nodig zijn om de taken te kunnen uitvoeren.
  • Goed bestuur en toezicht
    Om de verantwoordelijkheid van de zorgaanbieder tot uitdrukking te brengen, liggen alle wettelijke verplichtingen in het wetsvoorstel op het bestuur en niet op de zorgprofessional die de zorg daadwerkelijk verleent.
  • Verslaglegging en maatschappelijke verantwoording
    Maatschappelijke verantwoording houdt in dat ondernemingen laten zien waar ze voor staan, welke resultaten ze hebben bereikt en hoe ze dat hebben gedaan. Ook een zorgaanbieder heeft een grote maatschappelijke verantwoordelijkheid. Hij moet goede zorg leveren aan zijn cliënten en transparant zijn over wat hij doet.

Handhaving
Hoewel de Inspectie voor de Gezondheidszorg (IGZ) niet elk individuele klacht kan behandelen, is de IGZ wel betrokken bij het controleren en handhaven van de wet. Het gaat dan met name om het bewaken van de kwaliteit van de gezondheidszorg en van de belangen van cliënten in algemene zin.

Klik hier voor een uitgebreide(re) samenvatting van de Wcz.

Gerelateerde links